Zauważyłeś, że twoje zęby nie układają się równo? A może dziecko ma trudności z wymową albo często oddycha przez usta? To mogą być pierwsze sygnały, że coś nie gra ze zgryzem. Problem ten dotyczy naprawdę wielu osób. Warto więc wiedzieć, jakie są wady zgryzu, skąd się biorą, czy zawsze trzeba je leczyć, kto się tym zajmuje i – co nie bez znaczenia – ile to kosztuje.
Czym są wady zgryzu i jak je rozpoznać?
Wady zgryzu to wszelkie nieprawidłowości w ustawieniu zębów lub w relacji między górną a dolną szczęką. Czasem dotyczy to jednego zęba, a czasem całego łuku. Objawy mogą być różne – skrzywione zęby, trudności w gryzieniu, bóle szczęki czy nawet ścierające się zęby.
Pierwsze oznaki często dostrzegają rodzice, dentysta albo sam pacjent. Jeśli dziecko często oddycha przez usta, sepleni, zaciska zęby albo zgrzyta nimi w nocy – to już sygnał, żeby skonsultować się z ortodontą. Rozpoznanie opiera się na badaniu jamy ustnej i zdjęciach RTG.
Wady zgryzu – rodzaje i klasyfikacja
Najczęściej stosuje się podział według Angle’a, który wyróżnia trzy główne klasy:
- klasa I – zęby mogą być krzywe, ale ustawienie szczęk względem siebie jest prawidłowe,
- klasa II – tzw. tyłozgryz, czyli cofnięta dolna szczęka,
- klasa III – przodozgryz, kiedy dolna szczęka jest zbyt wysunięta.
Są też inne rodzaje, np.:
- zgryz otwarty – przednie zęby nie stykają się ze sobą,
- zgryz głęboki – górne siekacze całkowicie zakrywają dolne,
- zgryz krzyżowy – dolne zęby nachodzą na górne.
Każdy przypadek może wyglądać inaczej i wymaga indywidualnego podejścia.
Przyczyny wad zgryzu u dzieci i dorosłych
U dzieci przyczyny mogą być wrodzone (dziedziczne), ale często wynikają też z nawyków – np. długiego ssania smoczka, ssania kciuka, oddychania ustami czy nieprawidłowego połykania. Wpływ mogą mieć także napięcia mięśniowe albo wcześniactwo.
W przypadku dorosłych przyczyną może być brak leczenia w dzieciństwie, źle przeprowadzone leczenie stomatologiczne, utrata zębów, stres (np. prowadzący do zgrzytania zębami) czy problemy ze stawem skroniowo-żuchwowym. Wady zgryzu u dorosłych to częstszy problem, niż mogłoby się wydawać – i jak najbardziej można go leczyć.
Czy każdą wadę zgryzu trzeba leczyć? Skutki nieleczenia wad zgryzu
Nie każda wada musi być natychmiast leczona. Jeśli nie wpływa na codzienne funkcjonowanie, ortodonta może zalecić obserwację. W większości przypadków leczenie naprawdę się opłaca – poprawia komfort życia i zapobiega kolejnym problemom.
Zaniedbane wady mogą prowadzić do szybszego ścierania zębów, problemów z dziąsłami, bólu głowy, a nawet trudności z trawieniem przez nieprawidłowe żucie. U dzieci leczenie poprawia też mowę i pewność siebie.
Leczenie wad zgryzu – kto i jak może pomóc?
Wady zgryzu leczy ortodonta – stomatolog ze specjalizacją. Na pierwszej wizycie przeprowadza on wywiad, bada jamę ustną i planuje leczenie.
Najczęściej stosowane metody to:
- aparaty ruchome – przeznaczone głównie dla dzieci, noszone najczęściej na noc,
- aparaty stałe – stosowane u młodzieży i dorosłych, przymocowywane na stałe,
- alignery – przezroczyste nakładki, dyskretne i wygodne (choć nie zawsze skuteczne przy poważniejszych wadach),
- leczenie chirurgiczne – stosowane w trudnych przypadkach, kiedy potrzebna jest korekta układu kostnego.
Czas leczenia zależy od rodzaju wady i wieku pacjenta, ale zwykle trwa od roku do trzech lat.
Więcej przeczytasz w naszym wpisie: Krzywy zgryz – czym jest? Przyczyny i leczenie krzywego zgryzu
Ile kosztuje leczenie wady zgryzu?
Ceny leczenia są różne. Konsultacja ortodontyczna w Denti-Med kosztuje 250 zł. Aparat stały to wydatek, którego koszt wynosi od 2700 zł za jeden łuk. Alignery bywają droższe.
Jeśli chodzi o dzieci, w niektórych przypadkach NFZ może częściowo sfinansować leczenie – ale tylko do określonego wieku i w ograniczonym zakresie (zwykle dotyczy to aparatów ruchomych). Dorośli muszą liczyć się z pełnymi kosztami. Choć to niemała inwestycja, wiele osób przyznaje, że była tego warta – nie tylko ze względów estetycznych, ale też zdrowotnych.
Dlatego jeśli coś cię niepokoi w ustawieniu zębów – swoim lub dziecka – nie zwlekaj z wizytą u ortodonty. Im szybciej zaczniesz działać, tym łatwiej będzie osiągnąć trwały efekt i uniknąć powikłań.